Componisten & Landschappen

Hieronder volgt een uiteenzetting van elf componisten en elf landschappen.

1) Dijkenlandschap – Stef Veldhuis

Stef Veldhuis (1992) is een geluidskunstenaar uit Utrecht. In zijn werk benadert hij klank vanuit verschillende perspectieven middels interdisciplinaire samenwerkingen met wetenschappers, choreografen, fotografen, filosofen, architecten etc. Stef gelooft dat vernieuwend werk ontstaat uit de samenkomst van verschillende inzichten. 



 De laatste jaren bevraagt hij in zijn werk de relatie tussen mens en natuur. Een relatie die in het antropoceen, het tijdperk waarin de mens een geologische kracht is geworden, opnieuw onderzocht moet worden.

2) Limburgse landschap - Ad Colen

Ad Colen is een persoonlijkheid binnen de Nederlandse jazz, met een uniek geluid en interpretatie. Als leider van zijn jazzquartet  bracht hij 5 cd’s uit , waarop hij zich behalve als saxofonist profileert als begenadigd componist.

Zij speelden op nationale en internationale jazzfestivals en clubs (NorthSeaJazzfestival en Javajazzfestival). Met zijn nieuwe groep COLEN maakte hij in 2018 de CD  “ a Birds Eye View” met composities die geïnspireerd zijn door vogelklanken. De Volkskrant en NRC gaven de cd 4 sterren.

 

Geboren en getogen in Limburg heeft het landschap me altijd een gevoel van een geborgenheid en verborgenheid gegeven. Het glooiende landschap met zijn heuvels en heggen prikkelden enerzijds mijn nieuwsgierigheid wat er achter zat maar gaf ook een gevoel van veiligheid. Daarnaast fascineerde me altijd het idee dat er in de mijnen onder de grond zich een wereld apart afspeelde. Het Limburgse landschap is sterk beinvloed door zijn grondstoffen zoals, kolen, löss, mergel kalk en het water. Er ontstonden loofbossen, mergelgrotten, steenkoolmijnen, glooiende heuvels en de maas.

 

 

3) Flevopolder - Gerben Klein Willink

De mens heeft het water veroverd in overtreffende door nieuw land te creëren. De Flevopolder is door de mens gemaakt wat duidelijk te zien is aan de steden en het agrarische landschap. Het agrarische landschap heeft prachtige lange zichtlijnen, per seizoen met wisselende kleuren afhankelijk van de gewassen. De uitgestrektheid kan prachtig als uitgangspunt dienen voor de compositie. Het monotone landschap is een groot contrast met de Oostvaardersplassen. Hier grijpt de mens niet of nauwelijks meer in. Hier kan de muziek zijn vrijheid nemen, ontwikkelen, chaotisch worden, recht van de sterkste, etc.. 

 

 

4) Zeeland - Kika Sprangers

Binnen de Nederlandse jazzscene is saxofonist, componist en bandleider Kika Sprangers (28-09-1994) inmiddels een gearriveerde nieuwkomer. Hoogtepunten uit haar nog prille carrière zoals North Sea Jazz, de Young Vip Tour, haar programma No Man’s Land met Pynarello en haar debuutalbum Human Traits hebben hieraan bijgedragen. “Sprangers vertelt een verhaal zoals alleen de allergrootste jazzbeloftes dat kunnen” - Volkskrant (**** voor Human Traits Release Tour van het Kika Sprangers Large Ensemble). 

Sprangers laat zich voor dit werk inspireren door het Zeeuwse deltalandschap. De Nederlander gaat de strijd aan met de zee en begeeft zich op het snijvlak van controle en overgave. Sprangers maakt een muzikale vertaling van deze confrontatie van mens en natuur waarbij thema’s als isolatie, getijden, water, weersverschijnselen en menselijke en natuurlijke kracht aan bod zullen komen. 

 

 

5) Stedelijke landschap - Steven Kamperman

Componist en klarinettist Steven Kamperman heeft een achtergrond in de jazz- en improvisatiemuziek. Met zijn groep 1 Step 7 Seas verzorgde hij de eerste Young VIP-tour in 1998 en speelde aansluitend oa op het North Sea Jazz Festival.Sinds 2013 legt Steven Kamperman zich naast een speelcarrière in toenemende mate toe op compositie. Een speciale liefde heeft hij voor muziek met een theatrale of verhalende component. Met zijn opera Roodhapje (Holland Opera) won hij de International YAMAward 2016 voor beste jeugdopera. In 2018 ging zijn eerste opera voor volwassen Hildegard in première op November Music. Het NRC oordeelde met vier sterren en schreef over de prémière op November Music: ‘De eigenzinnige opera Hildegard was een hoogtepunt.

’Hoe zeer ik ook van de rust in de natuur hou, toch vibreert het stadse landschap altijd in mij zodra ik er ben. Ik word gegrepen door de dynamiek, de buzz, de rommel, de contrasten van oud en nieuw, de creative hoeken, de organische ontwikkeling. Aspecten die misschien soms wel eens ergernis kunnen oproepen, ook bij mij, maar waar tegelijk ook een enorme schoonheid in schuilt. Hierin weerspiegelen zich de mensen, met al hun onhebbelijke, maar ook zorgzame, ontroerende en creatieve kanten.

 

 

 

6) Hoge Veluwe - Dion Nijland

Dion vestigde zich in Utrecht in 1997 en woont daar nog steeds. In de loop der tijd heeft hij een enorm netwerk van Utrechtse muzikanten en organisatoren opgebouwd. Hij maakt deel uit van De Utrechtse Jazz Archipel, Colen (kwintet van saxofonist Ad Colen), speelde ongeveer 25 concerten in TivoliVredenburg, was betrokken bij concerten in het voormalige SJU-podium, maakte anderhalf jaar deel uit van het bestuur van Vereniging U Jazz (als vicevoorzitter) én was lid van BUI. Hij is als uitvoerend muzikant regelmatig betrokken bij Utrechtse initiatieven zoals de Culturele Zondagen, Festival Transition en het U Jazz Festival.

Het is niet moeilijk om te houden van De Hoge Veluwe. Alleen al om het drinkwater dat, jarenlang gezuiverd door het zand, van uitzonderlijke kwaliteit is. Verder schept dit bijna on-Nederlandse landschap van ruimte, licht en reliëf de hoopvolle verwachting dat we ons kunnen terugtrekken in de natuur en verdwalen op fietspaden van bijna 40 kilometer. Maar met meer dan 600.000 bezoekers per jaar toont het zich toch ook weer heel Nederlands. Ik ben zelf opgegroeid in de Achterhoek, met veel bos en bosjes op loopafstand van mijn ouderlijk huis. Als kind speelde ik eindeloos in het decor van licht en donker, met een boomhut zo nu en dan. Het bos, het zand, ik heb het altijd beschouwd als mijn vertrouwde habitat.

 

 

7) Waddeneilanden - Mees Siderius

Mees Siderius is slagwerker en componist. Voor hem zijn improvisatie samen met nauwkeurig klankonderzoek en het vinden van de juiste muzikale intentie erg belangrijke elementen in zijn makerschap. In 2017 is hij afgestudeerd aan het Utrechts Conservatorium waar hij Jazz studeerde en al veel interdisciplenaire projecten deed. Sindsdien speelt hij o.a. bij de huisband van het Beauforthuis, Samba Salad, KING CHAMPION SOUNDS en het Utrechts Jazz Archipel. Daarnaast organiseert Mees met zijn stichting BUI (bevoordering Utrechtse Improvisatie) (interdisciplinaire) sessies en concerten in Utrecht en is hij teamleider en slagwerk leerkracht bij educatie project de Muziekroute. 

Waar het weer zich op het vaste land gelijkmatiger doet gewaarworden gaat dit op de eilanden er veel dynamischer aan toe; Een zuchtje wind voelt als een storm en een kleine lichtstraal als een zonnegloed. Op eerste gezicht lijkt het wandelen van zandplaten en ontstaan geulen haast bij toeval te gebeuren, het heeft een improvisatorisch element. Bij nadere bestudering stuitte ik op enkele regelmatigheden van dit  complexe ecosysteem, die samen in verhouding een uniek ritme vormen. Adembenemende duinlandschappen en fauna die speciale overlevingsstrategieën hebben ontwikkeld om de Wadden hun thuisgebied te maken. Vijf unieke geïsoleerde eilanden, enkele zandplaten, waar het slik overgaat in het listige water van de Waddenzee.  Nog los van eigenzinnige eilanders zijn dit enkele facetten die mij zeer fascineren aan het Waddengebied. 

 

8) Veenlandschap - Rogier Hornman

Rogier Hornman (1994) is een cellist en maker van virtuoze, muzikale ervaringen. Zijn werk is levendig, eerlijk en zoekt naar de lichtheid in ons bestaan. De muziek van Rogier bevat de opwinding van circus, de stilistische virtuositeit van Frank Zappa en de opmerkzaamheid van John Cage.

Als improviserend en docerend cellist zoekt Rogier naar de grenzen van het instrument, doorbreekt deze en combineert alle stijlen tot hun gemeenschappelijke factor: geluid. Voor zijn fuserende werk als aanvoerend cellist in het Jong Metropole (olv Jules Buckley en Martin Fondse) won Rogier de Outstanding Talent Award, toegekend door de Keep an Eye Foundation.

 

“Ik groeide op in Deurne aan de rand van De Peel, een groot hoogveenlandschap waar de vennetjes verscholen liggen tussen de hoge grassen en het natte mos. Wat van oudsher, ver voor het bestaan van Philips, de motor was van Zuidoost-Brabant. Het op het land gestoken en gedroogde turf diende als hitte- en lichtbron voor vele gezinnen. Ik fietste langs en door dit moerasgebied om van de stilte te genieten en in de vennetjes te zwemmen. Wat ooit een ecologische kerncentrale was, werd mijn plek om me onder te dompelen in stilte."

 

9) Friesland en zijn meren – Marike van Dijk

Marike van Dijk leefde en werkte een aantal jaren in New York, nam er 2 cd’s op met The Stereography Project, een groot jazz ensemble en wist in zowel de V.S. als Nederland een publiek op te bouwen. Haar laatste album (2018) was in samenwerking met 2 singer-songwriters uit New York; Jeff Taylor (Donny McCaslin, Beat Music) en Katell Keineg (Iggy Pop, Natalie Merchant, Calexico) In 2015 verscheen er op NPO2 een Friese documentaire over haar leven in New York, getiteld ‘Dreamen en Twifels’ (dromen en twijfels). Vorig jaar begon Marike een PhD in Compositie aan de Australische University of Queensland. Hiervoor verblijft ze deel van het jaar in Brisbane. 

Tijdens mij jeugd werd ik elke ochtend wakker uitkijkend over de weilanden richting het Slotermeer. Als je bij mijn ouders achter huis de weilanden door loopt, kom je na ongeveer 20 minuten lopen bij het meer uit. 

Die meren waren een belangrijke bron van plezier in het leven van veel kinderen in Gaasterland; we gingen er in de zomer zwemmen, zeilen, surfen en in de winter als het maar even kon, gingen we er schaatsen. Zo terugdenkend, zijn die meren, de weilanden en de bossen van Gaasterland belangrijk voor mij geweest om te leren spelen, dromen en ook gewoon zijn.

 

 

    

10) Overijssel met de IJssel - Kees Adolfsen

Kees combineerde twee studies in Utrecht: klassiek trombone en Nederlands. Ze brachten hem bij wat zijn hart het liefst hoort: jazz en wereldmuziek.
Hij speelde bijvoorbeeld in het Turks-Nederlandse Baraná en in meerdere latin-formaties van Rumbatá. Kees is vast verbonden aan New Cool Collective Big band. Met de Aristo Horns toert hij momenteel met Americana-zanger Danny Vera.

De Utrechtse Jazz Archipel is voor hem een uitdagende manier van ‘thuiskomen’.

Kees over de IJssel
“Thuiskomen doe ik ook aan de IJssel, een rivier van uitersten. Ik bracht mijn mooiste jeugdjaren door in een pastorie waarvan de tuin soms overstroomde met kolkend IJsselwater. De rivier meandert lieflijk langs de rand van de Achterhoek, maar kan ook stevig buiten zijn oevers treden. Hoe landelijk en onschuldig de rivier een stad als Deventer binnenkomt, is uniek voor Europa, leerde ik van een landschapsarchitect. Maar intussen is de IJssel cruciaal voor onze nationale waterhuishouding.

 

11) Hollandse Waterlinie - Bert Lochs

Als jazzsolist speelt hij in veel verschillende bezettingen waarmee hij in heel Europa op de podia staat en hij wordt regelmatig gevraagd om een solo in te spelen op cd producties. In 2012 vroeg de legendarische pianist Enrico Pieranunzi hem voor een concert in Bremen, maar ook met zijn eigen projekten als Trio Bert Lochs en Lochs/Balthaus/Herskedal stond hij op het North Sea Jazz Festival en op belangrijke podia als Victoria, Oslo en De Kleine Komedie in Amsterdam.

Zijn jongste projekt heet Braskiri: trompet, piano, tuba en drums. Groovy lyriek van het hoogste niveau. Zijn sterke kant is de vrije, lyrische improvisatie en het schrijven van stukken in zijn typische, burleske aan de klassieke technieken ontleende stijl

 

Sowieso de forten die ermee verbonden zijn, die spreken me aan. Het feit dat toen die waterlinie verzonnen is, men Nederland nog kon verdedigen door de boel onder water te zetten, wat een tijd! En het feit dat het nooit gebruikt is omdat de tijd de methode heeft ingehaald. Na de uitvinding van de vliegtuigen was deze linie overbodig, maar blijven mooie forten en landschappen over.

Utrecht Jazz Archipel 2020